تفاوت دستگاه سیپپ (CPAP) و بایپپ (BiPAP) چیست؟
دستگاههای سیپپ (CPAP) و بایپپ (BiPAP) از تجهیزات پرکاربرد در درمان اختلالات تنفسی هستند.
این دو دستگاه با ایجاد فشار مثبت در راه هوایی، به بیماران کمک میکنند تا راحتتر نفس بکشند.
در این مقاله تفاوت عملکرد، موارد استفاده و مزایای هر کدام را بررسی میکنیم.
سیپپ (CPAP) چیست؟
سیپپ مخفف Continuous Positive Airway Pressure است و به معنای «فشار مثبت مداوم در راه هوایی» میباشد.
این دستگاه تنها یک سطح فشار ثابت تولید میکند تا مجاری هوایی بیمار در هنگام خواب یا استراحت باز بمانند.
بیشتر برای بیماران مبتلا به آپنه خواب خفیف تا متوسط تجویز میشود.
میتوان گفت عملکرد دستگاه سیپپ مانند باز نگه داشتن یک در بسته است؛
هوای فشرده از طریق ماسک وارد مجاری تنفسی شده و مانع از بسته شدن آنها میشود.
بایپپ (BiPAP) چیست؟
بایپپ مخفف Bi-Level Positive Airway Pressure است و دو سطح فشار متفاوت ایجاد میکند:
- IPAP: فشار بیشتر در هنگام دم برای ورود راحتتر هوا
- EPAP: فشار کمتر در هنگام بازدم برای خروج آسانتر هوا
به همین دلیل دستگاه BiPAP برای بیمارانی مناسب است که در بازدم با فشار ثابت CPAP احساس ناراحتی دارند
یا به تهویه قویتری برای خروج دیاکسید کربن (CO₂) نیاز دارند.
چه بیمارانی از بایپپ استفاده میکنند؟
بایپپ معمولاً برای بیمارانی تجویز میشود که به تهویه تنفسی قویتر نیاز دارند، از جمله:
- بیماران مبتلا به COPD شدید
- افراد با فیبروز ریوی پیشرفته
- بیماران مبتلا به بیماریهای عصب-عضلانی مانند ALS یا دیستروفی عضلانی
- افراد دارای چاقی مفرط همراه با نارسایی تنفسی
- افرادی که آپنه خواب بسیار شدید دارند و CPAP برایشان کافی نیست
مزایای استفاده از بایپپ
- کمک به دم عمیقتر و افزایش اکسیژنرسانی
- تسهیل بازدم و خروج بهتر CO₂ از ریهها
- کاهش خستگی عضلات تنفسی
- بهبود کیفیت خواب در بیماران دچار تنگی نفس یا آپنه شدید
تفاوت اصلی CPAP و BiPAP در چیست؟
| ویژگی | سیپپ (CPAP) | بایپپ (BiPAP) |
|---|---|---|
| تعداد سطح فشار | یک فشار ثابت | دو فشار متفاوت (دم و بازدم) |
| کاربرد اصلی | آپنه خواب خفیف تا متوسط | آپنه شدید و نارسایی تنفسی |
| راحتی تنفس در بازدم | کمتر | بیشتر |
| مناسب برای بیماران با CO₂ بالا | خیر | بله |
نکته مهم در استفاده از این دستگاهها
تشخیص نیاز به سیپپ یا بایپپ تنها باید توسط پزشک متخصص ریه، خواب یا مغز و اعصاب انجام شود.
پزشک بر اساس آزمایشهای گاز خون شریانی (ABG) یا تست خواب، فشار مناسب را برای دم و بازدم تنظیم میکند.
استفاده خودسرانه میتواند خطرناک باشد.
جمعبندی
در مجموع، CPAP برای باز نگه داشتن راههای هوایی و درمان آپنه خواب کاربرد دارد،
در حالی که BiPAP برای بیماران با ضعف تنفسی یا احتباس CO₂ مناسبتر است.
این دستگاهها به عنوان روشهای تهویه غیر تهاجمی میتوانند کیفیت زندگی بیماران را بهبود بخشند.
